Lekcja dla lidera

Jacek Santorski

Psycholog społeczny i psycholog biznesu, był terapeutą i wydawcą, dziś jest coachem przedsiębiorców. Powadzi firmę doradczą Values.

W ujęciu Fox Cabane charyzma ma trzy składniki: obecność, moc i serdeczność. Wszystko po to, by motywować, umacniać morale i inspirować.

„Gdzie się podziali wszyscy ci przywódcy? Gdzie są ludzie z charakterem, z odwagą, przekonani do własnych celów; ludzie z kompetencjami i zdrowym rozsądkiem?” – pytał przed laty Lee Iacocca, amerykański menedżer przemysłu samochodowego, prezes Forda i Chryslera.

Słowa te świadczą o tym, że kryzys przywództwa, o którym mówimy ostatnio w Polsce,  jest zjawiskiem powszechnym i aktualnym nie od dziś. Jednocześnie dobrze, a nawet coraz lepiej, mają się społeczny i polityczny populizm, korporacyjny konformizm i makiawelizm. W Polsce nadal prosperują różne formy organizacyjnych folwarków. Nikt nie prowadzi chyba kursów takiego przywództwa w biznesie, chociaż książka Roberta Greene’a „48 praw władzy” o makiawelizmie na XXI wiek, którą wydałem kilkanaście lat temu jako pewnego rodzaju przewrotne kuriozum, świetnie się sprzedała i jest praktycznie nie do zdobycia.

Równocześnie przybywa przedsiębiorców, menedżerów i liderów społecznych, którzy chcą działać nie tylko doraźnie, nie po to, by za wszelką cenę zdobywać i utrzymywać władzę, lecz po to, by tworzyć i nowocześnie rozwijać firmy. Takie, w których ludziom dobrze się pracuje, a biznes i marka mają szanse umacniać się przez lata. Sięgają oni po książki Jima Collinsa, szukają inspiracji i kursów, jak nasza Akademia Przywództwa, prowadzenia firm skutecznie i z klasą. Dla nich szczególnie wartościowa i przydatna może być wydana niedawno książka Olivii Fox Cabane „Mit charyzmy”.

Wizjoner i autorytet

Autorka rozwija oparty na solidnych badaniach prosty model, który może być pomocny nie tylko w przygotowaniu się do roli mówcy, lecz również w tym, żeby być sobą w taki sposób, by motywować, umacniać morale i inspirować. W ujęciu Fox Cabane charyzma ma trzy składniki: obecność (presence), moc (power) i serdeczność (warmth).

Lider może obserwować u siebie natężenie tych trzech kluczowych elementów, poprosić innych o feedback na ten temat i wzmacniać te cechy poprzez odpowiednie nastawienie i zachowania (książka Fox Cabane zawiera wiele konkretnych wskazówek). A także – co jest spójne z bliskim mi modelem wszechstronnego przywództwa – ściągać cugle, jeśli któryś z tych atutów występuje w nadmiarze, realizujemy go przesadnie lub nieadekwatnie. Gdy przeginamy swoją siłę.

Z kompozycji natężenia mocy, serdeczności i obecności wyłaniają się cztery style charyzmy. Pamiętajmy, że chodzi tu nie tylko o wystąpienia lidera, lecz o sposób bycia i relacje we wszelkich biznesowych, firmowych i społecznych okolicznościach. Pierwsze dwa style związane są z pierwiastkiem mocy. To styl wizjonera i styl autorytetu.

Lider oddziałuje z pozycji siły swojego zaangażowania, wiary w wizję, z którą się głęboko i autentycznie utożsamia, albo z pozycji swojego doświadczenia i wiedzy, przenikliwości, którą ogarnia i diagnozuje stan rzeczy oraz przewiduje rozwój zdarzeń, konsekwencje sugerowanych działań. Oba te podejścia mogą się opierać na nastawieniu pozytywnym (w którym cele wyraża się językiem korzyści, tak prezentuje się klasyczne podejście wizjonerskie). Ale już kilkanaście lat temu prof. Heike Bruch, która na uniwersytecie w St. Gallen prowadzi badania nad energetyzowaniem pracowników, zwróciła uwagę, że obok przekazu typu „zdobyć księżniczkę”, liderzy często rozwijają narrację „zabić smoka”.

Zwłaszcza w świetle badań z ostatnich lat widać, że przy całym szacunku dla psychologii pozytywnej i wartości pozytywnego myślenia, możemy pogodzić się z faktem, że ewolucyjnie ukształtowany mózg reaguje w pierwszej kolejności na złe wiadomości, a perspektywa straty może mocniej motywować niż porywająca wizja sukcesu. Dlatego, zwłaszcza w roli eksperta, w ramach stylu „autorytetu”, warto umiejętnie stosować język konsekwencji: „gdy zrobisz to – osiągniesz cel, jeśli jednak zaniechasz działania lub postąpisz niewłaściwie, konsekwencje będą jak następuje”.

  • Kategoria: Praca
  • Data:
  • Źródło:
    • Focus Coaching 3/2016
  • c
Komentarze